Trądzik młodzieńczy, czy tego chcemy, czy nie, jest schorzeniem, które w mniej czy bardziej nasilonej postaci zawsze towarzyszy okresowi dojrzewania. Czy należy więc z nim walczyć? Odpowiedź jest prosta – koniecznie trzeba.
Przyczyna trądziku
Te przewlekłe zapalenie mieszków łojowo-włosowych, zależne od androgenów występuje u dziewcząt, jak i u chłopców, lecz częściej do 20 roku życia u chłopców, później częściej u kobiet.
Patogeneza choroby jest dość złożona i nie do końca poznana. Wiadomo, że u podstaw zmian skórnych leżą zarówno nadmierna sekrecja łoju, jak i jego zmiany w składzie. Do tego dochodzą nieprawidłowości związane z namnażaniem się komórek wyściełających przewód gruczołu łojowego, co w konsekwencji prowadzi do zamknięcia ujścia.
Bytujące na skórze bakterie propionibacterium acnes namnażając się korzystają z naturalnej pożywki, jaką jest łój, a ponieważ są to bakterie beztlenowe, zamknięcie ujścia akceleruje proces. Efektem jest lokalny stan zapalny, prowadzący do ograniczonej odpowiedzi komórkowej układu immunologicznego i wytworzenie wykwitów ropnych. Przedłużający się stan zapalny może prowadzić u części chorych do powstawania blizn, szpecących skórę.
Ten opis jest znany od lat, lecz procedury leczenia schorzenia niewiele się zmieniły.
Jak leczyć?
Pominę konieczność konsultacji dermatologicznej, która jest niezbędna dla prawidłowego zwalczania choroby, a także farmakoterapię antybiotykami czy retinoidami, gdyż nie jest to celem artykułów w blogu o leczeniu „bez recepty”.
Można jednak wspomagać proces leczenia lekami na różne sposoby.
Po pierwsze – zapobieganie
Stwierdzono, że u niektórych osób zmniejszenie nasilenia objawów uzyskuje się eliminując niektóre pokarmy. Szczególnie zawierające cukry proste, ostre przyprawy, mleko. Ale nie ma udowodnionego związku pomiędzy nasileniem objawów a stosowaniem tych restrykcji dietetycznych. Tylko stwierdza się to empirycznie.
Utrzymanie higieny skóry twarzy, szyi, dekoltu i grzbietu ma także kapitalne znaczenie. Szczególnie działanie wspomagające złuszczanie i usuwanie martwego naskórka. Można to osiągnąć nie tylko poprzez mechaniczne usuwanie naskórka (szorstka szczotka podczas mysia), ale i stosując preparaty zmiękczające naskórek w wspomagające jego oddzielanie.
Światło
Jest to temat, który choć znany od dawna (dobroczynne działanie światła słonecznego) na skórę, dopiero niedawno został dokładnie opisany.
Przede wszystkim, działanie światła o fali od 400 do 700 nm powoduje zmniejszenie odczynu zapalnego poprzez działanie stymulujące na komórki skóry jak i poprzez silne działanie przeciwbakteryjne.
Niebieskie światło o długości fali 415 nm aktywuje koproporfirynę III i protoporfirynę IX, a następnie niszczy bakterie P. acnes, powodując kliniczną poprawę u pacjentów z trądzikiem.
Czerwone światło o długości fali 633 nm jest tymczasem mniej skuteczne w aktywacji koproporfiryny III od światła niebieskiego. Jednakże, jest silnym aktywatorem protoporfiryny IX, która również znajduje się w bakteriach P. acnes i badacze sugerują, że przenikając głębiej do tkanki niż światło niebieskie, może aktywnie niszczyć P. acnes w dolnych regionach gruczołów łojowych.
Czerwone światło wykazuje również właściwości przeciwzapalne poprzez wpływanie na uwalnianie cytokin z makrofagów.
Terapię światłem niebieskim wykorzystano w leczeniu wczesnej fazy tworzenia grudek zapalnych, zmniejszając nasilenie procesu i usuwając bakterie, przez co zmniejsza się nasilenie odpowiedzi organizmu i zapobiega tworzeniu blizn. Na rynku są już obecnie dostępne urządzenia emitujące światło niebieskie w celach leczniczych, m.in. firmy HEE.
Rozróżniamy dwa rodzaje aparatów – działające na bardzo ograniczonej powierzchni, lecz emitujące silne światło, oraz obejmujące swoim działaniem dość duży obszar skóry, lecz mające mniejszą moc. Te pierwsze służą do szybkiej reakcji pacjenta na nowo tworzone zmiany (tzw. spoty), do 24 godzin od powstania zmiany zapalnej, drugie są stosowane do długotrwałej terapii dużych obszarów skóry, jako terapia wspomagająca.
Część urządzeń posiada także możliwość miejscowego rozgrzewania zmiany do temperatury 44-45°C, co działa bakteriobójczo i miejscowo zwiększa ukrwienie leczonej zmiany.
Ogólnie można powiedzieć, że leczenie światłem to doskonały wybór do wczesnej reakcji na powstające zmiany i jako uzupełnienie politerapii.
Laseroterapia
Leczenie trądziku światłem lasera jest odmianą terapii światłem, ale o dużo większej skuteczności z uwagi na dużo głębszą penetrację tkanki przez koherentne światło lasera. Na rynku stosuje się do tego celu bezpieczne lasery niskoenergetyczne, tzw. lasery miękkie (LLLT), przeważnie w paśmie światła podczerwonego, jak. np. laser miękki B-Cure do zastosowań domowych. Lasery są oczywiście dużo droższym rozwiązaniem, ale mają też dużo szerszy zakres zastosowań, niż tylko zwalczanie trądziku.
Ultradźwięki
Zastosowanie ultradźwięków w leczeniu trądziku jest wielorakie. Po pierwsze fala ultradźwiękowa wywołuje zjawisko kawitacji, które dla skóry ma działanie oczyszczające (peeling kawitacyjny), wspomaga pozbycie się przez skórę nadmiaru sebum, bakterii, zrogowaceń i martwych komórek.
Towarzyszący temu mikromasaż skóry, poprawia lokalne ukrwienie i ma właściwości rozgrzewające, co również jest korzystne dla cery trądzikowej. Ultradźwięki działają przeciwzapalnie i aktywują fibroblasty, które odgrywają ważną rolę w procesie regeneracji pozapalnej. Zwiększa się elastyczność tkanki, dzięki lepszej produkcji włókien kolagenowych, co zmniejsza ewentualne powstawanie blizn po trądziku.
W końcu, ultradźwięki poprawiają wchłanianie substancji leczniczych (sonoforeza).
Zabiegi falami ultradźwiękowymi można wykonywać w specjalistycznych gabinetach, ale również za pomocą aparatów dedykowanych dla użytkowników domowych. Wśród nich wyróżnić można urządzenie Excel Lipozero włoskiej firmy Globus, a także podręczny UT1032 firmy Nu-Tek.
Podsumowanie
Z punktu widzenia skuteczności terapii oraz ponoszonych kosztów, najbardziej korzystnym rozwiązaniem fizjoterapeutycznym dla osób leczących trądzik w warunkach domowych jest zastosowanie lamp ze światłem niebieskim, a jeszcze lepiej, ze światłem niebieskim i czerwonym. Wykorzystanie aparatów laserowych (laserów miękkich) jest również skuteczne, ale stosunkowo drogie, chyba, że mamy na względzie również inne wykorzystanie laseroterapii. Ultradźwięki zaś, są doskonałym uzupełnieniem powyższych metod.
Najnowsze komentarze